Pamiętamy o Alojzym Bruskim ps. „Grab”
Dziś, 17 września, we Wronkach uczczono pamięć kapitana Alojzego Bruskiego ps. „Grab”, „Drwal”, „Buk” - żołnierza Armii Krajowej, dowódcy oddziałów partyzanckich i ofiary powojennego terroru komunistycznego.
Kim był „Grab”?
Alojzy Bruski urodził się 7 kwietnia 1914 roku w Piechowicach na Kaszubach. W czasie II wojny światowej działał w strukturach Armii Krajowej. W 1944 roku dowodził jednym z większych pomorskich zgrupowań partyzanckich, prowadząc działania przeciwko niemieckiemu okupantowi. Po zakończeniu wojny nie złożył broni - wraz z podkomendnymi kontynuował działalność w podziemiu niepodległościowym.
W czerwcu 1945 roku został aresztowany przez komunistyczne władze bezpieczeństwa. Początkowo skazany na 10 lat więzienia, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy otrzymał karę śmierci. Wyrok wykonano 17 września 1946 roku w więzieniu we Wronkach. Alojzy Bruski został pośmiertnie awansowany do stopnia kapitana i odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari oraz Krzyżem Walecznych.
Upamiętnienie
Dzisiejsze obchody rozpoczęły się od spotkania z uczniami Szkoły Podstawowej nr 3 im. Zbigniewa Herberta. W programie znalazły się prelekcje poświęcone Alojzemu Bruskiemu oraz historii represji komunistycznych.
O swoich wspomnieniach i postaci „Wuja Alosia” opowiedział pan Jan Wyrowiński w wystąpieniu „Wuj Aloś – obowiązek pamięci”. Historię Alojzego Bruskiego podczas wykładu „Ocalony z niepamięci kpt. Alojzy Bruski „Grab” przedstawiła dr Alicja Paczkowska-Hauke z IPN w Bydgoszczy.
Wykład „Upamiętnianie ofiar represji politycznych reżimu komunistycznego więzionych we Wronkach” poprowadził pan Paweł Bugaj – lokalny historyk, autor i współtwórca licznych publikacji dokumentujących historię Wronek oraz były prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Wronieckiej.
Na końcu posłuchaliśmy wykładu "Więźniowie zmarli we Wronkach w okresie stalinowskim i miejsce ich pochówku prowadzonego przez dr Katarzynę Bittner (IPN Poznań).
Następnie odbyła się część oficjalna uroczystości. Zaproszeni goście i delegacje udały się na grób Alojzego Bruskiego na cmentarzu parafialnym pw. św. Katarzyny. Odegrano hymn, złożono kwiaty i oddano hołd jego pamięci. Szczególną wartę przy grobie pełnili harcerze z 5 WDH „Czerwone Berety” im. 1 SBS, symbolicznie towarzysząc bohaterowi. Uroczystość zakończyło wykonanie „Ciszy” – ceremonialnego utworu trąbkowego, wykonywanego w Wojsku Polskim podczas uroczystości żałobnych i państwowych.
Kolejno uczestnicy udali się pod tablicę upamiętniającą ofiary represji politycznych reżimu komunistycznego, znajdującą się przy Zakładzie Karnym we Wronkach, gdzie również oddano hołd ofiarom powojennego terroru.
Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w dzisiejszym upamiętnieniu i wspólnie pielęgnują pamięć o bohaterach naszej historii.
